Czy komornik może zająć wszystko? Czy zmiana rachunku bankowego pozwala uniknąć egzekucji? Czy dług objęty postępowaniem egzekucyjnym po prostu zniknie po kilku latach?
Wokół postępowania egzekucyjnego narosło wiele mitów, które często prowadzą do niepotrzebnych obaw lub błędnych decyzji. Warto oddzielić fakty od popularnych przekonań i spojrzeć na egzekucję przez pryzmat obowiązujących przepisów oraz praktyki ich stosowania.
W poniższym artykule wyjaśniamy najczęstsze wątpliwości związane z postępowaniem egzekucyjnym.
7 faktów o postępowaniu egzekucyjnym
1. Komornik nie może działać bez tytułu wykonawczego
Komornik nie zapuka do Ciebie, bez powodu. Musi mieć tytuł wykonawczy. Najczęściej jest to wyrok lub nakaz zapłaty z nadaną przed sąd klauzulą wykonalności. Bez tego dokumentu komornik nie ma prawa wszcząć postępowania egzekucyjnego. To znaczy, że zanim sprawa trafi do komornika, masz czas na porozumienie się z wierzycielem co do spłaty zadłużenia.
2. Niektóre świadczenia są wolne od zajęcia
Komornik nie może zająć świadczeń z pomocy społecznej, świadczenia 800+, świadczeń rodzinnych, dodatków pielęgnacyjnych czy alimentów. Jeśli na Twoje konto wpływają takie środki, bank nie powinien ich przekazać komornikowi.
3. Możesz zawrzeć ugodę z wierzycielem na każdym etapie
Nawet jeśli komornik już prowadzi egzekucję, nigdy nie jest za późno na rozmowę z wierzycielem. Rozłożenie długu na raty czy częściowe umorzenie zobowiązania przy jednorazowej spłacie mogą być możliwe na każdym etapie. Oczywiście im wcześniej wykażesz chęć spłaty zadłużenia, tym większą szansę masz na zawarcie ugody.
4. Egzekucja kosztuje i płaci za nią dłużnik
Komornik pobiera opłaty egzekucyjne, które obciążają dłużnika. Im dłużej trwa egzekucja, tym wyższe koszty mogą powstać. Do tego dochodzą odsetki, które rosną każdego dnia. Dlatego dobrowolna spłata długu, jeszcze zanim sprawa trafi do komornika, jest zawsze tańsza.
5. Komornik może wejść do Twojego mieszkania
Tak, ale na określonych zasadach. Komornik ma prawo przeprowadzać czynności co do zasady w dni robocze w godzinach od 7 do 21. Może wejść do mieszkania nawet pod nieobecność dłużnika (w obecności świadków lub funkcjonariusza policji), a jeśli drzwi są zamknięte, ma prawo wezwać ślusarza, który otworzy drzwi. Komornicy jednak nie korzystają z tego uprawnienia w stosunku do dłużników, którzy nie unikają kontaktu z komornikiem.
6. Masz prawo do informacji o swojej sprawie
Jako dłużnik możesz dowiedzieć się od komornika, kto jest wierzycielem, jaka jest kwota długu, jakie czynności zostały podjęte i z czego wynikają koszty postępowania. Komornik ma obowiązek udzielenia tych informacji. Nie musisz „domyślać się”, o co chodzi. Wystarczy się z nim skontaktować.
7. Po spłacie długu egzekucja musi zostać zakończona
Gdy spłacisz całą należność przysługującą wierzycielowi i pokryjesz koszty postępowania egzekucyjnego, komornik ma obowiązek umorzyć postępowanie. Komornik wyda postanowienie o zakończeniu postępowania i poinformuje banki, w których masz rachunki, Twojego pracodawcę i inne podmioty, wobec których dokonał zajęcia twojego majątku, że spłaciłeś swoje zobowiązanie.
7 mitów o postępowaniu egzekucyjnym
1. Komornik zabierze mi wszystko z mieszkania
Z mocy prawa wyłączone z egzekucji są m.in. przedmioty codziennego użytku domowego (lodówka, pralka, podstawowe meble, łóżko), ubrania, pościel, narzędzia niezbędne do pracy zarobkowej, lekarstwa, przedmioty pomocy osobom z niepełnosprawnościami. W praktyce komornik ponadto nie zabierze też nic co nie ma wartości handlowej.
2. Jeśli się ukryję, komornik mnie nie znajdzie
Komornik ma dostęp do systemów elektronicznych, ZUS, Urzędu Skarbowego, banków (system OGNIVO), CEPiK (pojazdy), ksiąg wieczystych. Ukrywanie się nie tylko nie pomaga, ale wręcz przedłuża sprawę i zwiększa koszty. Może też przeprowadzić czynności w miejscu twojego zamieszkania i rozpytać twoich sąsiadów. Ignorowanie wezwań to najgorsza możliwa strategia.
3. Wystarczy zmienić bank, żeby ukryć pieniądze
System Ognivo, z którego korzystają komornicy pozwala im jednym zapytaniem sprawdzić rachunki dłużnika we wszystkich bankach w Polsce. Zmiana banku niczego nie zmieni, nowe konto również zostanie zajęte.
4. Komornik nie ma prawa zająć emerytury ani renty
Komornik może zająć emeryturę i rentę, ale w ograniczonym zakresie. Z emerytury i renty można potrącić co do zasady 25%. Po potrąceniu emerytowi musi zostać kwota nie niższa niż 75% minimalnej emerytury lub renty.
5. Nie otworzę drzwi i komornik nic mi nie zrobi
Nie otwierając drzwi tracisz szansę na polubowne załatwienie sprawy. Komornik może rozpytać twoich sąsiadów, zająć twój samochód lub wejść do mieszkania z pomocą ślusarza.
6. Po latach dług się przedawnia i komornik sam to umorzy a zobowiązanie zniknie
Przedawnienie roszczenia nie działa automatycznie w postępowaniu egzekucyjnym, gdy w sprawie jest już tytuł wykonawczy z klauzulą wykonalności. Co więcej, każda wszczęcie postępowania egzekucyjnego przerywa bieg przedawnienia. Żeby doszło do przedawnienia roszczenia stwierdzonego wyrokiem lub nakazem zapłaty wierzyciel przez 6 lat musiałby nie podejmować żadnych czynności przed sądem lub komornikiem w celu wyegzekwowania roszczenia. Każdy wierzyciel dba, żeby do tego nie doszło.
7. Komornik to mój wróg, nie ma sensu z nim rozmawiać.
Tak to wygląda tylko w filmach. Komornik to funkcjonariusz publiczny, który wykonuje obowiązki nałożone przez prawo i orzeczenie sądu. Nie jest po stronie ani wierzyciela ani dłużnika. Co więcej, kontakt z komornikiem często pozwala wyjaśnić sytuację, ustalić plan spłaty, uniknąć dodatkowych czynności (np. zajęcia ruchomości). Rozmowa zawsze jest lepsza niż ukrywanie się.
Warto sobie zatem zadać pytanie: Czy warto unikać komornika? Prawidłowa opowiedz to: Zdecydowanie nie.
Najgorsze, co możesz zrobić jako dłużnik, to udawać, że problemu nie ma. Każdy dzień zwłoki to:
- rosnące odsetki,
- kolejne koszty egzekucji,
- ryzyko utraty majątku, którego można było jeszcze uniknąć,
- pogorszenie sytuacji w rejestrach dłużników,
- narastający stres.
Co możesz zrobić już dziś, żeby uniknąć tego wszystkiego? Jeśli masz długi i obawiasz się egzekucji lub jeśli komornik już prowadzi Twoją sprawę, jak najszybciej skontaktuj się z wierzycielem w celu polubownej spłaty zadłużenia.
